De korte woorden

Wat houdt geluk in deze wereld en in het Hiernamaals in? Geluk is niet eenvoudig uit te leggen; het verwijst naar momenten van genot, waarbij een intens gevoel van comfort en welgesteldheid de gedachten en gevoelens van de mens beheerst. Er heerst rust, alles voelt kalm aan.

Imam Ibn Khaldūn (gest. 808/1406) definieert geluk als: “Geluk is het verwerven van genot en genieting, wanneer elk aangeboren instinct in ons datgene verkrijgt wat het in overeenstemming met zijn natuur wenst.” Elk instinct heeft zijn eigen natuur. De natuur van de maag is simpelweg eten en drinken; het geluk van de maag wordt bereikt door deze behoefte te vervullen. Velen van ons vragen zich af: ‘Wat brengt ons meer geluk?’ De niveaus van geluk zijn afhankelijk van hoe goed het object het desbetreffende instinct kan bevredigen. Zo kan de maag van een individu gelukkiger zijn met taart dan met brood.

Naast de primaire instincten, zoals gezichtsvermogen en gehoor, heeft Allah de Verhevene ons nog een ander instinct gegeven: het [spirituele] hart. Wat vormt het geluk voor het hart? Om deze vraag te beantwoorden, moeten we eerst de natuur en oorsprong van het hart begrijpen. De dimensie van het hart (van de ziel) verschilt van die van de maag, het oog en het oor. De oorsprong van het hart is de wereld van de ziel, die niet-materieel en niet vierdimensionaal is. De ziel heeft een spirituele natuur.

Volgens soera al-Baqara en andere soera’s in de Koran verkrijgen de elementen in de wereld van de ziel hun voldoening door middel van kennis. Het geluk van het hart is dus afhankelijk van het verwerven van kennis. De kennis die de engelen verkrijgen, is direct afkomstig van Allah de Verhevene. Dit is geïnspireerde kennis, ook voor de profeten. Het spirituele hart, dat zijn oorsprong in de spirituele wereld heeft, wordt bevestigd in een fysiek, aards lichaam. Het hart waar we het over hebben, heeft als het ware twee openingen: één gericht naar onze aardse natuur en de andere, als een radarsysteem, naar zijn spirituele oorsprong.

De manier waarop wij kennis verwerven, geschiedt op twee manieren. De kant van het hart die naar de aarde is gericht, verwerft kennis door middel van zien, horen, observeren en analyseren, oftewel empirische kennis. De andere kant, die gericht is op de spirituele wereld, verwerft kennis door inspiratie. De mate van kennis is afhankelijk van de staat van het ego, dat in contact komt met het spirituele hart en daar invloed op uitoefent. Zoals eerder genoemd, is het geluk van het hart afhankelijk van het verkrijgen van kennis. Het ultieme geluk voor het hart is het verkrijgen van kennis over de bron van alle kennis, en dat is Allah de Verhevene.